Vanuit het collectief: PM Energie: Prijsontwikkelingen week 41-43
Prijsontwikkelingen week 41
Als gevolg van een forse stijging afgelopen maandag zijn ten opzichte van vorige week de termijnprijzen iets gestegen. De stijging werd gedreven door geopolitieke spanningen en een krap aanbod. Met name de verlenging van Noors onderhoud en de verhoogde gasvraag voor elektriciteitsopwekking door zwakke windproductie speelden hierbij een rol. Aanvullend droegen aanvallen op energie-infrastructuur in Oost-Europa bij aan het opdrijven van de markt. Zo wordt verwacht dat de EU-import naar Oekraïne hierdoor met mogelijk 30% toeneemt.
Na deze opleving begonnen de prijzen vanaf halverwege de week te dalen. Dit onder invloed van afgenomen bezorgdheid over LNG-aanvoer – mede dankzij voortdurende export vanuit Qatar – en mildere weersverwachtingen. Ook geopolitieke ontspanning, waaronder een aangekondigd staakt-het-vuren tussen Israël en Hamas, drukte de markt.
Aanbod LNG als gamechanger
Het analistenteam van onder meer LSEG verwacht dat de toename van het LNG-aanbod – waaronder het in bedrijf gaan van de Golden Pass terminal tegen het einde van dit jaar – een mogelijke gamechanger zal worden. Het schikbare aanbod zou daarmee de vraag kunnen overstijgen. Mochten er verder geen onverwachte tegenvallers zijn dan zou er ook bij een strenge winter voldoende aanbod zijn om in de vraag te voldoen.
De Europese gasopslagen zijn momenteel voor 83% gevuld. Hoewel dit ongeveer 8% lager ligt dan vorig jaar rond deze tijd blijft de vulgraad binnen de veilige marges.
Prijsontwikkelingen week 42
Onder meer door positieve ontwikkelingen in het Midden-Oosten (akkoord tussen Hamas en Israël) zagen wij een lichte daling van de termijnprijzen.
Oekraïne afhankelijker van Europees gas
De aanhoudende Russische aanvallen op Oekraïense energie-infrastructuur zorgen voor een groeiende importbehoefte. Vooral voor december stijgt hierdoor de LNG-vraag in Europa. TTF-prijs blijft boven Azië (JKM) waardoor LNG richting Europa blijft stromen.
Gasvoorraden: nauwelijks groei
De vulgraad steeg marginaal van 82,59% naar 82,93% (NL). Dit kwam doordat onttrekken tijdelijk goedkoper was dan bijvullen (opslaan loonde niet door o.a. te geringe prijsverschillen). Europa zit op gemiddeld 83%. Door mild weer en stabiele aanvoer blijft verdere onttrekking voorlopig beperkt.
Emissierechten fors duurder
Het Dec ’25-contract steeg richting €80/ton (hoogste sinds februari) door verwachte krapte in 2026. Handelaren anticiperen hierop. Begin deze week lichte daling door gewijzigde weersverwachting en geopolitieke ontspanning.
Weinig opwek uit zon & wind → hoge piekprijzen op de dagmarkt
Door vroege zonsondergang en lage windproductie zijn EPEX-avondpieken soms >€400/MWh. Aandeel duurzame stroom zakt lokaal tot ~20%. Nederland exporteert desondanks stroom door regionale tekorten.
Prijsontwikkelingen week 43
Ten opzichte van vorige week zijn de forwards op de elektriciteitsmarkt fractioneel gedaald en op de gasmarkt fractioneel gestegen. Dit betekent echter niet dat het een rustige week was. Met name de gasmarkten (maar in het kielzog de elektriciteitsmarkten) hebben deze week een gemengd verloop gekend waarbij geopolitieke ontwikkelingen en sancties een belangrijke rol speelden.
Geopolitiek en andermaal sancties
Maandag werd bekend dat de Europese Commissie instemde met een nieuw sanctiepakket en het gefaseerd afbouwen van alle Russische gasstromen tegen begin 2028. Deze aankondiging veroorzaakte vooralsnog relatief weinig prijsbewegingen.
In de media werd gemeld dat Trump en Poetin vorige week hadden gesproken en dat er een ontmoeting in Hongarije gepland stond. Het nieuws kwam vrijwel tegelijk met een bezoek van Zelensky aan het Witte Huis waarin hij de VS aanmoedigde om tomahawk-raketten aan Oekraïne te leveren. Volgens diverse media liep het overleg “moeizaam” en kwam het maar al te goed uit dat er woensdag een overleg volgde tussen Trump en Rutte. Op woensdag werd ook gemeld dat de geplande ontmoeting tussen Trump en Poetin werd afgezegd omdat Trump geen zin had in een “zinloze ontmoeting”; een standpunt dat werd gedeeld door de Russische minister van Buitenlandse Zaken Lavrov. Deze onzekerheid rondom diplomatieke betrekkingen droeg bij aan de volatiliteit op de markten.
Donderdagochtend kondigden de VS, voor het eerst sinds het begin van de tweede termijn van Trump, sancties aan tegen de twee grootste Russische olieproducenten Rosneft en Lukoil. Dit leidde direct tot een stijging van de marktprijzen, die vrijdag weer langzaam afnam. De sancties van zowel Europa en de VS zijn bedoeld om de Russische economie verder te verzwakken en de financiering van de oorlog in Oekraïne af te remmen.
Daarnaast werd bekend dat de Noorse gasproductie deze week vertraging opliep. Zoals vorige week ook al gemeld vlakt de opslagcurve af: enerzijds omdat het financieel niet interessant is om de voorraden aan te vullen maar ook omdat de vraag toeneemt door het naderende winterseizoen en een beperkte windproductie.
